ترجمة الخواص (دوره 5 جلدی)

ترجمة الخواص (دوره 5 جلدی)

15% تخفیف
  • قیمت اصلی
    245,000 تومان
  • با تخفیف
    208,250 تومان
دسته‌بندی موضوعی: دین 
  • نویسنده: حسن زواره اي
  • مترجم: پهلوان
  • سال چاپ: 1394
  • تعداد صفحه: 3500
+
  • هدیه ویژه

    با هر خرید دریافت کارت تخفیف به ارزش ۵ تا ۱۵٪
  • شرایط ارسال شهرستان

    ارسال به شهرستان‌ها با پست پیشتاز و باربری (شرایط و ظوابط)
  • شرایط ارسال تهران

    ارسال رایگان در سرتاسر تهران برای خرید‌های بالای ۵۰۰۰۰ تومان امکان پرداخت وجه در محل به‌صورت نقدی یا بوسیله کارتهای عضو شتاب
banner

يکي از تفاسير ارزشمند قرآن کريم که در نيمة قرن دهم هجري و به زبان فارسي نگارش يافته تفسير ترجمة‌‌الخواص تأليف ابوالحسن علي‌بن حسن زواره‌اي است. اين تفسير پس از تفسير ابوالفتوح رازي، مهم‌ترين تفسير فارسي و شيعي قرآن کريم شمرده می­شود.

مؤلف اين تفسير از شاگردان محقق کرکي (متوفي 940) و از استادان مولي فتح‌الله کاشاني (متوفي 988) و معاصر با شاه اسماعيل و شاه طهماسب صفوي بوده است. عصر صفويه به لحاظ سياسي و فرهنگي در تاريخ ايران از اهميت بسياري برخوردار است. زيرا اولاً تماميت و وحدت ايران زمين در اين دوره محقق شده است و ثانياً با وجود آنکه سلاطين صفوي ترک‌زبان بودند، اما زبان فارسي را زبان رسمي و فراگير ايران ساختند و ثالثاً مذهب شيعه را به‌عنوان مذهب رسمي مملکت به رسميت شناختند.

در پرتو سياست فرهنگي صفويان، بسياري از آثار مذهب شيعه به زبان فارسي برگردان شد و تأليفات بي‌شماري در دفاع از مذهب شيعه و ائمه‌ اهل‌بيت عليهم‌السلام به نگارش درآمد و انقلاب فرهنگي گسترده‌اي به‌وقوع پيوست.

در زير کلياتي دربارة آثار زواره‌اي آمده است:‌

1-بيشتر آيات مفسّر زواره‌اي ترجمه است و وي به امر ترجمة آثار ذي‌قيمت اسلامي مانند قرآن کريم و نهج‌البلاغه و کتب اعتقادي و حديثي اهتمامي تام مبذول کرده است. گويا وي بر آن باور بود که کتب ارزشمند و روشنگر در زمينة اعتقادات و مذهب، بيشتر توسّط علمــا و دانشمنـدان اسلامـي به رشتـة تحرير درآمده است؛ امّا امري که موجب مي‌شود تودة مردم فارسي‌زبان ايراني از آن گنجينه‌ها محروم بمانند، زبان آن کتاب‌هاست که به لسان عربي است و تنها افراد خاصّي مي‌توانند از آن کتاب‌ها استفاده کنند.

زواره‌اي گرچه به‌راحتي مي‌توانست اقدام به تأليف کتب مفيدي نمايد و آثار ارزنده‌اي در اين مسير به‌وجود آورد، لکن خدمت ترجمه را بر ثناي تأليف و اظهار فضل رجحان داد و خدمات گرانقدري به مذهب تشيّع و ادبيّات فارسي و ايرانيان کرد. زواره‌اي به حق، از پيشگامان نهضت ترجمة متون شيعي از زبان عربي به فارسي است و عالماني همچون مولي فتح‌الله کاشاني راه وي را ادامه دادند.

2-کتبي که مفسّر زواره‌اي براي ترجمه و شرح برگزيده از معروف‌ترين و مهم‌تريــن کتــب کلامـي و اعتقـادي و حديثي شيعه است و اگر کسي بخواهد شناخت دقيق و درستي از مذهب تشيّع داشته باشد، ناچار بايست به مطالعة آن کتب بپردازد.

 زواره‌اي که خود دوران انقلاب سياسي‌-اجتماعي ايران و استقرار حکومت شيعي صفوي را به چشم ديده بود و کمبود و فقر اطلاعات مذهبي تودة مردم ايران را نسبت به آيين تشيّع احساس مي‌کرد متوجّه دفاع فرهنگي از آييني شد که قرن‌ها مورد اتّهام مغرضان و مخالفان بود و کمتر توانسته بود آزادانه به تبيين و ترويج اصول خود بپردازد. زواره‌اي از موقعيّت سياسي فراهم آمده توسّط شاه اسماعيل و شاه طهماسب صفوي به خوبي بهره برد و با ترجمه و معرّفي ارزشمند‌ترين آثار و تعاليم شيعه به مذهب تشيّع خدمت کرد.

3-از نظر شيوايي نثر و ارزش ادبي آثار زواره‌اي، بايد بگوييم وي يکي از زبردست‌ترين نويسندگان دورة صفوي اسـت. آثار وي از سلامـت و صلابـت خاصّي برخوردار است و در برخـي موارد عبارات وي چندان اوج مي‌گيرد که گويي آثار نويسندگان طراز اوّل زبان فارسي را مي‌خوانيم. در ترجمه‌هاي وي نيز گرچه کمي دشواري و تعقيد ملاحظه مي‌شود، لکن صحّت و درستي ترجمه‌ها خدشه‌پذير نيست.

4-از نظر ارزش علمي، آثار زواره‌اي گرانقدر و ارزشمند است؛ ‌زيرا وي اکثر علوم زمان خويش را به‌خوبي فرا گرفته بود و در ترجمه و تأليف از آن‌ها استفاده مي‌کرد. ادبيّات و زبان عربي را خوب مي‌دانست و بر صرف و نحو و معاني و بيان و اشتقاق و لغت احاطه داشت.

 قرآن و تفسير و فقه و روايات را درس مي‌گفت و فلسفه و کلام و عرفان و الهيّات و طبيعيّات را آموخته بود. همچنين به کتابخانه‌هاي بزرگي دسترسي داشت و از خرمن معارف پيشينيان خوشه‌چيني مي‌کرد.

زواره‌اي با چنين سرمايه‌اي دست‌اندر کار تأليف و ترجمة آثار اسلامي شد. ترجمه‌هاي او از حيث صحّت و درستي و متانت خدشه نمي‌پذيرد و تأليفات وي خصوصاً تفسير ترجمه الخواص از اعتبار ويژه‌اي برخوردار است.


تفسير تر
جمة‌الخواص

اندکي پيش از زواره‌اي، تفسير مواهب عليه به قلم مولي حسين کاشفي سبزواري به زبان فارسي و به نام اميرعلي شيرنوايي نوشته شده بود. اين تفسير که بر مذاق اهل تسنن نگارش يافته بود، نتوانست جايگاه بلندي در عصر جديد براي خود بيابد، اما خود الگويي براي مفسر زواره‌اي شد و تفسير ترجمة‌الخواص را که به‌معناي ترجمة شيعيان از قرآن کريم است در 946 هجري نگاشت.

 

 ايجاز تفسير

تفسير ترجمة‌الخواص تفسيري مختصر و مفيد و موجز است. در ذيل هر آيه ترجمة دقيق و شيواي آن آمده و بعد از آن هر جا لازم بوده توضيح داده شده است. اين توضيحات گرچه در بعضي موارد اندک نيست، اما مؤلف هيچ‌گاه از موضوع اصلي آيه تجاوز نکرده و در جرگة مباحث حاشيه‌اي وارد نشده است.

ليکن در تفسير سورة حمد طرحي ديگر افکنده و مباحث را به‌دليل آنکه سورة حمد امّ‌الکتاب است با شرح و بسط کامل در ذيل دو مطلب بيان کرده است. مطلب اول شامل تفسير بسم الله الرحمن الرحيم و مطلب دوم تفسير بقية سوره.

زواره‌اي در مقدمة تفسير خود بر اين مطلب اشاره کرده و مي‌نويسد: «و از براي سهولت طالبان طريق اطناب را گذاشته، مگر در سورة رفيعة فاتحة فائحه که اصل همة کتاب و امّ‌القرآن است و صحّت صلات که افضل اعمال بدنيّه است منوط بر آنست و امور عجبيه و علوم غريبه درو مندرج به مرتبه‌اي که مرغ ايجاز را درو مجال پرواز هست، پس لاجرم طناب را کشيده داشتن در آن اقرب و اولي است و در باقيات، به جهت ضبط و استحضار، ايجاز و اختصار انسب و احري و الله الموفق و المولي»

 

جنبة ادبي

تفسير ترجمة‌الخواص به لحاظ ادبي فارسي نيز حائز اهميت است، زيرا اين کتاب نمونة خوبي از نثر قرن دهم پارسي است و در کتب تاريخ ادبيات بدين مناسبت از آن نام برده مي‌شود.

اصولاً تفاسير فارسي به‌دليل در برداشتن لغات و اصطلاحات و ترکيبات قرآني، در بين کتب ادبي جايگاهي والا دارد. سعيد نفيسي مي‌نويسد: «طبع و نثر تفسيرهاي فارسي مخصوصاً آن‌ها که از زمان‌هاي قديم مانده است، گذشته از اجر معنوي، فوايد ادبي و لغوي گوناگون را به ما مي‌رساند،.

زيرا در اين کتاب‌ها از موضوع‌هايي بحث کرده‌اند که در کتاب‌هاي رايج تاريخ و ادبيات و غيره اثري از آن‌ها نيست و ناچار عدّة کثيري لغات و اصطلاحات و تعبيرات و تلفيقاتي از زبان فارسي را به کار برده‌اند که در جمع‌آوري و تدوين فرهنگ اين زبان بيش از آنچه تصور برود اهميت دارد.

دربارة زواره‌اي و ترجمة‌‌الخواص مي‌گويند: «اين مرد يکي از نويسندگان بزرگ و نامـي عهد صفويـه است که با وجـود ساده‌نويسـي و روانـي خالـي از استحکام و قدرت نيست، مهم‌ترين آثار او تفسيـر بزرگـي اسـت به زبان فارسي معروف به تفسير الزواري يا ترجمة‌‌الخواص و ايـن تفسيـر بعد از تفاسيـر معروف فارسي از قبيل تفسير طبري مترجم و تفسير ابوالفتوح رازي و تفسير سيد معـروف به گازر و جواهرالتفسيـر مولي حسين کاشفي، نامزد و مشهور مي‌باشد.»

نثر زواره‌اي، نثـري مستحکـم و متيـن است، و در بعضي از مواقع تفسيرش چنان اوج مي‌گيرد که نثر مترسلان و اديبان طراز اول ادب پارسي را به ياد مي‌آورد.

 

جنبة شيعي

تفسيـر ترجمة‌الخواص يکـي از تفاسيـر ممتــاز شيعــي اسـت و ظاهـراً پـس از تفاسير ابوالفتـوح رازي و تفسيـر گازر، معروف‌ترين و مهم‌ترين تفسير شيعي به زبان فارسي به‌شمار مي‌رود.

در ميان تفاسير قرآن کريم تفاسير شيعي از اهميت و اعتبار خاصي برخوردار است، زيرا اين تفاسير نوعاً متکي و مستند به احاديث پيامبر اکرم و ائمة معصومين‌- عليهم‌السلام‌اند که اهل البيت‌اند و وحي در خانة ايشان فرو فرستاده شده است و تنها آنان به مراد و مقصود و بطن و تأويل آيات کلام الهي آگاه‌اند.

خداوند کريم وظيفة تبيين آياتش را بر عهدة پيامبر خويش قرار داده است. او نيز که مدينة علم است اميرالمؤمنين علي عليه‌السلام را باب آن مدينه قرار داده و مردم را توصيه فرمود که از خرمن معارف او خوشه‌چيني نمايند.

علي عليه‌السلام دربارة آشنايي خود با قرآن کريم مي‌فرمايد: ما نزلت آيه الا و انا عالم متي نزلت و فيمن نزلت و لو سألتموني عما بين اللوحين لحدثتکم: هيچ آيه‌اي نازل نشد مگر آنکه من مي‌دانم کجا نازل شده و دربارة چه کسي فرود آمده و اگر از من دربارة تمامي آيات قرآن پرسش نماييد البته شما را از تفسير آن مطلع خواهم کرد.

حضرت امام محمدباقر عليه‌السـلام پس از آنکه به قتادۃبن دعامه فقيه اهل بصره تفهيم نمودند که وي نمي‌تواند قرآن را تفسير کند، فرمودند: انما يعرف‌القرآن من خوطب به يعني حقيقت قرآن را کسي مي‌فهمد که مورد خطاب آن قرار گرفته و وحي بر او نازل شده باشد.

به هرحال تفسير شيعي که به اقوال و احاديث معصومين عليهم‌السلام مستند باشد از مکانت ويژه‌اي برخوردار است و تفسير ترجمة‌‌الخواص تأليف علي‌بن حسن زواره‌اي در زمرة اين تفاسير است.

 

جنبة عرفاني

اواخر قرن نهم هجري، هرات کانون ادب و عرفان بود. اين فعّاليت علمي و فرهنگي در ساية انديشه‌هاي شاه شيعه‌مذهـب، سلطان حسـن بايقـرا و تلاش‌هـاي وزير معارف پرورش اميـر عليشير نوايي صـورت مي‌پذيرفـت. امير عليشير (844- 906) از کودکي با سلطان حسين بايقرا هم درس و هم مکتب بود و پس از جلوس وي به سلطنت به وزارت او رسيـد. اين اميـر و وزيـر هر دو اديب و عارف بودند و به عرفا ارج مي‌نهادند. جامي که وي را خاتم‌الشعرا و العرفا مي‌نامند از خاصّان امير علي‌شير نوايي بود.

مولي حسين کاشفي، به اغراضي چند، از سبزوار به هرات مهاجرت کرد و به قول قاضي نورالله در مجالس‌المؤمنين: «حسين کاشفي سبـزواري جهـت نظـم بعضي از مصالح دنياداري به دارالسّلطنة هرات رفت و مدّتي به عذاب صحبت امير علي‌شير مشهور گرفتار گرديد و به دام هم دامادي ملاّ جامي پايبند شد.»

کاشفــي از کتــب متعــدّدي کـه در کتابخانة اميـر مـزبور بود ماننـد حقايـق ابوعبدالرّحمـان سلمـي و بحرالحقايـق نجم دايه و لطائف الاشارات قشيري و قوت‌القلـوب ابوطالـب مکّي و بسيـاري کتاب‌هـاي ديگر، بهره گرفـت و تفسير عرفاني خود را نوشت.

زواره‌اي نيز دربار سلطان حسين بايقرا را درک کرد. صاحب رياض‌العلما از حضور زواره‌اي پيش از روي کارآمدن ازبکان در هرات خبر مي‌دهد. وي طبعاً کاشفي را درک کرده و تحت تأثير ذوق ادبي و عرفاني وي قرار گرفته است. به‌علاوه زواره‌اي بسياري از منقولات عرفاني مواهب عليّه را در تفسير خود نقل کرده و به آن‌ها معتقد بوده است. همچنين نبايد از خاطر دور داشت که حکومت صفوي در آغاز حکومتي شيعي با گرايش‌هاي صوفيانه بود. مجموعة اين مسائل، تمايل زواره‌اي را به صوفيه و عرفا مدلّل مي‌سازد.

 

 گلچين تفاسير

زواره‌اي تفسير ترجمة‌الخواص را از تفاسير متعدّد پيشينيان خود گلچين کرده و تأليف گرانقدر و مستندي از خود به يادگار گذاشته است. براي مثال، بسياري از روايات مناسب تفسير علي‌بن ابراهيم قمي را ذيل آيات، ترجمه و درج کرده است و بسياري از مطالب تفسير مواهب عليّه را که به عقيدة وي خالي از غرض‌ورزي بوده، عيناً در تفسير خود آورده و در مقدمة کتاب به آن تصريح کرده است.

تفسير مجمع‌البيان طبرسي و کشّاف زمخشري نيز از ديدة وي دور نبوده و ارجاعات بسياري به آن‌ها دارد. در تفسير استعاذه و بسمله و فاتحه نيز که تفصيل دارد از مفاتيح‌الغيب رازي استفاده کرده و در تفسير آيات احکام از کنزالعرفان فاضل مقداد نقل مي‌کند.

علاوه بر کتب تفسير، کتاب‌هاي اخيار و احاديث نيز مورد توجه زواره‌اي بوده و احاديث بسياري از آن‌ها را نقل کرده است. کتاب‌هايي مانند کافي کليني، ثواب‌الاعمـال و توحيـد و معاني‌الاخبـار و عيون اخبارالرضا و خصـال صـدوق، اختصاص مفيد، نهج‌البلاغة رضي، امالي طوسـي، منهـاج‌الکرامـه حلّـي، مصبـاح کفعمي و غيره.

به‌ويژه از کتاب‌هاي حديثي که زواره‌اي خود ترجمه کرده، در ترجمة‌الخواص فراوان نقل مي‌شود؛ مانند کشف الغمّة اربلي و عده الدّاعي ابن‌فهد حلي و چهل حديث شيخ شهيد و غيره.

به‌جز کتاب‌هاي تفسير و حديث، کتب عارفاني چون ابوعبدالرحمان سلمي و قشيري و نجم دايه و ابوطالب مکي نيز در ترجمة‌الخواص مورد استناد است، زواره‌اي کتاب‌هاي فوق و بسياري مآخذ ديگر را در اختيار داشته و مطلب جالب و مناسب آن‌ها را گلچين و در تفسير خود درج نموده است.

مشخصات عمومی
نویسنده حسن زواره اي
مترجم پهلوان
سال چاپ 1394
تعداد صفحه 3500
مشخصات فیزیکی
نوع جلد گالینگور
شناسنامه کتاب
تعداد مجلدات 5 دوره
شابک 978-600-121-785-2

نظر بدهید

- پر کردن گزینه هایی که دارای نشانه * می باشند، ضروریست.

- نظراتی که به صورت فینگلیش ارسال شوند در سیستم ثبت نخواهند شد.

- نظراتی که همراه با توهین و افترا به اشخاص و یا خلاف قوانین جمهوری اسلامی ایران باشند، غیرقابل نمایش و درصورت لزوم قابل پیگیری می باشند.

لطفا وارد شوید یا ثبت نام کنید تا نظر بدهید